--> امام هدايت كننده‌اى بود كه ريختن خونش حرام ، يارىاش واجب ، عصيانش غير حلال ، وبالآخرة أمت حق نداشتند اورا خوار كنند ، ويا امام گمراه كننده‌اى كه ريختن خونش حلال ويارى وولايتش غير حلال بوده است . بالآخرة ، يكى از اين دو بوده است . » علي عليه السلام در دنبالهء پيامش فرمود : « وقتي امام مسلمين از دنيا رفت يا كشته شد ، چه با گمراهى وچه با هدايت ، چه مظلومانه وچه ظالمانه ، چه ريختن خونش حلال باشد وچه حرام ، در حكم خدا وحكم اسلام بر مسلمين واجب است هيچ عملي انجام ندهند وهيچ تازه‌اى احداث نكنند ودست وقدمي پيش نگذارند وهيچ كارى را شروع نكنند ، قبل از آن كه براي خود امام عفيف عالم پرهيزگار ، آگاه به مسائل قضاوت وسنّت - كه أمور آنان را از پراكندگى نگه‌دارد - وبين آنان حكم كند وحق مظلوم را از ظالم بگيرد ، أطراف وجوانب آن را حفظ كند ، خمس آنان را جمع آورى كند ، حجت ودليل بر آنان به‌پا دارد وزكات آنان را بگيرد ، انتخاب كنند ، وسپس براي قضاوت دربارهء امام كشته شدهء مظلومشان نزد أو روند تا از روى حق براي آنان حكم كند : اگر امامشان مظلوم كشته شده ، براي صاحبان خونش حق خون‌خواهى قرار دهد . واگر ظالم بوده وكشته شده است ، ببيند چه گونه درباره‌اش حكم كند . اين اوّلين مرحله‌اى است كه بايد انجام دهند كه امامي براي اجتماع امورشان انتخاب كنند . اگر در انتخاب امام ، اختيار با مردم باشد ، بايد تابع أو بوده واز أو أطاعت كنند ، اما اگر اختيار خلافت با خداوند عز وجل وپيامبرش باشد ، خداوند آنان را از نظر دادن در اين موضوع وانتخاب آن كفايت كرده وپيامبر خدا برايشان امامي انتخاب كرده وآنان را امر به أطاعت ومتابعت آنان كرده است . بعد از قتل عثمان هم مردم با من بيعت كردند . مهاجرين وأنصار بعد از سه روز مشاوره با من بيعت كردند واينان ، همان كساني بودند كه با أبو بكر وعمر وعثمان بيعت نمودند وعقد امامت آنان را بستند ، سرپرست اين بيعت اهل‌بدر وسابقين از مهاجرين وأنصار بودند ، با اين فرق كه آنان بيعت آن سه نفر را بدون مشورت مردم انجام دادند ، ولى بيعت من با مشورت مردم بود . اگر خداوند اختيار خلافت را به دست أمت سپرده ، مردم بايد خليفه انتخاب كنند وبراي خود نظر دهند ، اختيارشان با خودشان است وانتخاب خود مردم ونظر دادن آن‌ها بهتر از رأى خدا وپيامبر اوست ، هر كس را انتخاب كردند وبا أو از روى هدايت بيعت كردند أطاعت ويارى آن امام بر مردم واجب مىشود ، همين مردم بودند كه دربارهء من به مشاوره پرداختند ومرا به اتفاق آرا انتخاب كردند . واما اگر خداوند است آن كه بايد انتخاب كند واختيار در دست اوست ، پس أو مرا براي أمت برگزيده وخليفهء آنان قرار داده وبه آنان دستور أطاعت ويارى مرا در كتاب منزل وسنّت پيامبر داده است . واين دليل براي من قوىتر است وحق مرا واجب‌تر مىكند . » علي عليه السلام پرسيد : « اگر عثمان ، در زمان أبو بكر يا عمر كشته شده بود ، آيا معاوية حق داشت براي خون‌خواهى با آنان بجنگد وبر ضد آنان قيام كند ؟ » أبو هريره وأبو الدرداء گفتند : « نه . » علي عليه السلام فرمود : « من نيز همچنين واگر معاوية گفت چنين حقي داشتم ، به أو بگوييد : در اين‌صورت به هركس كوچك‌ترين ظلمي شده باشد ، يا كسى از أو كشته شده باشد ، مىتواند عصاي مسلمين را شكسته ، اجتماع آنان را بر هم زند ومردم را به سوى خويش دعوت كند ، اضافه